Technisch onderwijs. Daar kiezen vooral jongens voor. Dat is al zo sinds de Industriële Revolutie de toepassing van techniek in ons dagelijks leven in een stroomversnelling bracht. De plek waar techniek zich toen vooral bevond, was in fabrieken, waar het lawaaierig en smerig was. Geen plek voor vrouwen en meisjes. Die moesten maar thuis in de keuken en bij de kinderen, terwijl steeds meer mannen het werk op de akker verruilden voor een baan in de fabriek. Daar, in de fabriek, vond ook het denken over techniek plaats, door mannen. Vrouwen hielden zich, een enkele dwarsligger als Mme Curie daar gelaten, daar niet mee bezig. Toegegeven, de techniek heeft dankzij de mannen een geweldige ontwikkeling doorgemaakt.
Maar de tijden zijn veranderd. En de ontwikkeling van de techniek voltrekt zich niet meer in een autonome omgeving als de fabriek. Techniek raakt steeds meer verweven met ‘zachtere’ omgevingen als design, ergonomie, gezondheid, voeding. Hier zijn vrouwen, mede dankzij de emancipatiegolf, wél in doorgedrongen. De Senseo, de designmeubels van Ikea, de Ipod van Apple, de gezonde yoghurts van Danone, onzichtbare hoorapparaatjes zijn hiervan stuk voor stuk het bewijs. Techniek krijgt meer en meer een vrouwelijk karakter. Niet vanwege idealisme, maar vanwege het uiteindelijke succes van techniek in een vrouwelijke vorm.
Hoe merkwaardig is het dan, dat op alle technische scholen in Nederland jongens de klaslokalen domineren, vinden we bij HVR. Waarom beweegt het technisch onderwijs niet mee met de grote beweging die we in de markt zien? Er zijn in het verleden wel pogingen gedaan om meisjes te interesseren in techniek. We herinneren ons allemaal wel de slogans ‘Kies exact’ en ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’. Veel verder dan het TV-scherm, posters en stickers hebben deze campagnes het niet gebracht. Volgens ons, omdat ze totaal voorbij gingen aan de kern van het probleem. Je moet het technisch onderwijs zélf veranderen, wil je meiden interesseren.
De rol van HVR
Met die ambitie, die wat HVR betreft moet leiden tot een doorbraak in onderwijsland, zijn we in 2008 op zoek gegaan naar partners die onze ideeën ondersteunen. Eerder ondersteunde HVR de ministeries van SZW en OCW bij het project ‘De Glazen Muur’, dat zich richtte op verticale arbeidssegregatie. Oftewel: hoe krijg je meer vrouwen in een mannenberoep en meer meisjes in een jongensopleiding. We waren dus thuis in de sector en we vonden met onze ideeën al snel een geestverwant, Technocentrum Twente. Gezamenlijk is een project gestart om in Twente, waar de industrie een sterke traditie heeft, een techniekopleiding op te zetten dat zich speciaal richt op meisjes. Drie scholen hebben zich erbij aangesloten: de VMBO-scholen Pius X College in Almelo en Scholingsboulevard in Enschede en het ROC van Twente, de grootste MBO-opleiding van Nederland. Gezamenlijk is ook financiering gezocht en gevonden in de vorm van een forse subsidie van het Platform Bèta Techniek, gelieerd aan het Ministerie van OCW.
Het project is integraal aangepakt, om ervoor te zorgen dat het in al z’n facetten voor 100% is toegesneden op meisjes, hun belevingswereld en hun manier van leren. Anders dan jongen houden meisjes meer van contextgericht leren, bij voorkeur met een maatschappelijke relevantie. Waar jongens al gauw met een bouwtekening uit de voeten kunnen, vragen meisjes zich eerst af waar het beoogde eindresultaat eigenlijk voor bedoeld is en komen dan uiteindelijk met een heel andere, vaak veel creatievere oplossing. Bovendien houden meisjes meer van groepsopdrachten, samenwerken en sociale contacten. De Stichting Leerplan Ontwikkeling heeft daarom samen met de scholen een curriculum ontwikkeld dat hier helemaal op aansluit. Ook de docenten op de scholen worden bijgeschoold in het lesgeven aan meiden. En last but not least, komt er natuurlijk ook een apart meidenlokaal, dat ze zelf mogen ontwerpen en inrichten.
Middelen
HVR is eindverantwoordlijk voor het ontwikkelen en bewaken van het totaalconcept en de doorvertaling hiervan in het curriculum, het onderwijzend personeel, de voorlichting en werving van meisjes, community-building van meisjes en allerlei ondersteunende communicatie-instrumenten, zoals website, posters, flyers en ander materiaal. Ook ondersteunen wij in het actief betrekken van ouders en Twentse ondernemers. Als niet-onderwijsdeskundige vervult HVR een belangrijke rol in het proces. Wij denken voortdurend van buiten naar binnen en helpen zo een baanbrekende en evenwichtige innovatie te realiseren dat onderwijskundig sterk is, overtuigend oogt en voelt en kan rekenen op in- en extern draagvlak.
Het uiteindelijke resultaat heet Mae. Mae staat voor ‘Maatschappij en’ … elektrotechniek, bouwtechniek, metaaltechniek, installatietechniek. De maatschappelijke invalshoek van techniek staat voorop in de nieuwe techniekopleiding voor meisjes. Na anderhalf jaar ontwikkelen, samenwerken, sleutelen en tegen de stroom in roeien gaat de Mae-opleiding in schooljaar 2010-2011 van start. Klaar om meisjes echt techniek op hun manier te leren. Een innovatief antwoord van het onderwijs op een arbeidsmarkt die vraagt om durf en vernieuwing. HVR is trots hieraan bij te mogen dragen.
Kijk eens op de website van Mae.
+w(453))