Persoonlijke dilemma’s in de crisis
Door Peter Knoers op 6 augustus 2009
De crisis is volop gaande. Zeker voor communicatieadviseurs en hun bureaus. Mij valt op, dat veel collega’s in grote gezelschappen nog steeds mooi weer spelen (“Druk, druk, druk”; “Veel nieuwe uitdagingen”; “Het gaat eigenlijk best lekker”). Wat is dat toch met communicatiemensen? Kunnen die alleen uit de voeten met positieve boodschappen, met goed nieuws? Nou, ik kan je vertellen: het is een pittige tijd. Opdrachten blijven uit. Plannen worden in de ijskast gezet. Grote klussen worden kleiner. Uitstel wordt afstel. In ons bureau hebben we nog de mazzel van een gevarieerde groep opdrachtgevers, met bedrijven uit verschillende sectoren en met flink wat overheid. Zeker die laatste categorie gaat nog redelijk door met bestaande en nieuwe opdrachten. Maar daar loop je dan weer tegen die aanbestedingsprocedures aan. Daar word je ook niet altijd vrolijk van. Paar weken geleden kregen we een verzoek binnen van een gemeente. Het aanbestedingsdocument besloeg 76 pagina’s. En het eerste woord over de opdracht zelf, over het probleem dus, stond op pagina 53. Dan had je al een karrenvracht administratieve eisen en voorwaarden gehad. “Waar zijn die opdrachtgevers eigenlijk bang voor?”, denk je dan. Aanbesteding met de A van Angst…
Maar goed. Het is dus crisis. Ook voor ons.
En dan moet je ineens heel andere vragen onder ogen zien.
Snijden in de kosten. Maar welke dan?
Ook wij kijken heel goed naar onze kosten. Wat dat betreft zijn we geen haar beter dan onze (potentiële) opdrachtgevers. Ook wij letten heel goed op de kleintjes. En daar is niks mis mee. Er zit echt wel ruimte, als je eerlijk bent. Moet je perse zeven soorten koffie beschikbaar hebben? Kan het ook met minder papier? Moeten alle collega’s steeds allemaal in een aparte auto reizen? Dat zijn de makkelijke dingen. “En nog goed voor het milieu ook”, zeggen we er dan maar bij. Maar dan wordt het minder gemakkelijk. Die cursus die je aan een collega had beloofd voor dit najaar? En die ander die een boek zou gaan schrijven in de tijd van het bureau? Als je dat terugdraait, kom je gauw aan onze gezamenlijke kwaliteit. En aan de ontwikkelingkansen voor collega’s. Wat doe je? Je wilt daar natuurlijk mee doorgaan, maar kan het eigenlijk nog wel? Ik weet niet meteen het antwoord. Ik probeer het wel bespreekbaar te maken. En samen een oplossing te vinden. En in elk geval intensiever om te gaan met de resources die we al wel in huis hebben. De crisis maakt creatief.
New business. Minder kritisch op de klussen die je aanpakt? Er is dus minder werk in de markt. Wat doe je, als zich dan toch een klus aandient. En als blijkt dat die eigenlijk niet zo bij je past. Leggen we de drempel maar wat lager? Pakken we wat we pakken kunnen? Of blijven we trouw aan de keuze voor de kernactiviteiten uit onze Grote Visie, die we bij de laatste bureaudag nog zo mooi met elkaar hadden geformuleerd? Ik heb de neiging voor het laatste te gaan. En de meeste van mijn collega’s ook. Maar de eerlijkheid gebiedt me wel toe te geven dat we toch iets langer nadenken, voordat we besluiten niet mee te doen met een offerte, een competitie, een pitch of hoe het allemaal mag heten.
Tarieven. Toch maar water in de wijn? Tarieven van communicatiebureaus zijn altijd al een populair onderwerp bij opdrachtgevers. En dat is nu helemaal het geval. Maar we hadden die tarieven toch heel zorgvuldig berekend? En ook al vaak uitgelegd dat in die tarieven meer zit dan alleen het salaris van de desbetreffende medewerker? Ik vind het knap lastig. En ik merk dat wij nu vaak bereid zijn, toch nog eens naar onze tariefstelling te kijken. Er zitten natuurlijk harde ondergrenzen aan. Want als je onder kosten-plus zakt, trek je je onderneming onderuit. Maar alle ruimte daarboven, verdwijnt. Is dat slecht eigenlijk? Ik vind van niet. Ook op dat lagere tariefniveau blijft het overigens nog lastig genoeg. Onze wereld ritselt van de ZZP-ers die nog veel lager willen gaan. Er moet tenslotte brood op de onafhankelijke plank, ook al is het dun gesneden en niet belegd….
Aanpassen van je dienstverlening. Is dat luisteren of met de wind meewaaien ? Ik merk, dat de dienstverlening van ons bureau, en ook die van mezelf, niet meer overal en altijd precies aansluit bij wat opdrachtgevers zoeken. Wij zijn vooral van de strategie. Maar onze opdrachtgevers willen meer. Concrete oplossingen, die je vast kunt pakken. Dicht op de kern. Geen luxe verpakking, geen mooie woorden. En soms alleen even een luisterend oor. En een opbeurend woord. Heel kort (heel goedkoop…). Het is aan ons om goed naar hen te blijven luisteren. Niet tevreden te zijn met de goede dingen, die we in het verleden voor ze deden. Hier hebben onze opdrachtgevers alle gelijk van de wereld. Ik zeg het nu simpel. Maar ik geef eerlijk toe, dat het best even duurde voor bij mij het kwartje viel. Je diensten telkens opnieuw laten aansluiten op de waarachtige behoeften van je opdrachtgever. Het klinkt zo simpel. Maar ik was het me warempel niet altijd goed meer bewust. Is die crisis toch ergens goed voor…
+w(453))